6.5 C
İstanbul
Çarşamba, Ocak 13, 2021
Ana Sayfa Eğitim Bilimleri Ölçme ve Değerlendirme İle İlgili Temel Kavramlar

Ölçme ve Değerlendirme İle İlgili Temel Kavramlar

1.ÖLÇME:
Değişkenlik gösteren varlıklara ait özellikleri ( boy, zeka, sıcak vs) herhangi bir yolla gözlemleyip tespit ederek sonuçları sayı, sembol ya da sıfatlarla ifade etme işlemine ölçme denir.
Örneğin:
-Bir çocuğunun boyunu metre ile belirlemek
-Sınıfta kaç öğrenci olduğunu sayıp söylemek
-Hava sıcaklığını termometre yardımı ile belirlemek.

ÖNEMLİ NOT:
Ölçme işlemi ile değerlendirme işlemi birbirinden farklıdır. Ölçme işleminde bir özellik ortaya konarken değerlendirme işleminde bir karar alınır.
Örneğin:
-Öğrencinin zeka puanın 60 olarak saptanması bir ölçme iken bundan ötürü kaynaştırma eğitimine alınması kararı bir değerlendirmedir.
-Öğrencinin boyunun 180 cm bulunması bir ölçme iken okul takımına seçilmesi bir değerlendirmedir.

ÖNEMLİ NOT:
Eğitimde asıl amaç değerlendirmedir. Ancak ölçme olmadan değerlendirme yapılamaz.
Örneğin; bir öğrencinin başarısı ölçülmeden onunla ilgili bir karar verilemez.

2.ÖLÇME TÜRLERİ
A) DOĞRUDAN ÖLÇME (TEMEL ÖLÇME)
Araya bir başka bir özellik karıştırılmadan yani araç kullanmadan doğrudan özelliğin kendisine bakılarak yapılan ölçmedir.
Örneğin; sınıftaki öğrencilerin sayıp sınıfta 20 öğrenci olduğunu söylemek işleminde olduğu gibi ölçülen özellik öğrenci sayısı bakılan özellik yine öğrenci sayısıdır.

ÖNEMLİ NOT:
Ölçülecek özellik ile ölçmede kullanılan araç aynı ise bu tür işlemlerde doğrudan ölçme kabul edilir.
Örneğin; Uzunluğu kendisi de bir uzunluk olan metre ile ölçmek, kefeli terazilerde olduğu her iki kefeye de birer ağırlık koyarak yapılan ölçmeler bu doğrudan ölçmedir.

ÖRNEK SORU: ( KPSS 2016)
Aşağıdakilerden hangisi doğrudan ölçülebilir?
A) Yanlış cevap sayısı
B) Matematiksel ilişkilerden yararlanma gücü
C) İngilizce okuduğunu anlama becerileri
D) Eleştirel düşünme becerileri
E) Derse yönelik ilgi
Cevap: A

B) DOLAYLI (GÖSTERGEYLE) ÖLÇME
Doğrudan gözlemlenmeyen bazı özelliklerin ( zeka, başarı vs)  o özelliğin göstergesi sayılan başka bir özelliğe bakılarak ölçülmesidir. Ölçülen özellik ile ölçmede kullanılan aracın özelliği birbirinden farklı ise bu tür ölçmelere dolaylı ölçme denir.

ÖNEMLİ NOT:
Eğitime konu olan özellikler çoğu zaman doğrudan gözlemlenemeyen özelikler olduğu için eğitimde genellikle dolaylı ölçme yapılır.
Örneğin;
-Bir öğrencinin ders başarısını test ile ölçmek
-Zeka puanını test yoluyla belirlemek
-Yaylı ya da dijital terazi ile ağırlık ölçmek
-Termometre ile sıcaklık ölçmek

C) TÜRETİLMİŞ ÖLÇME
İki veya daha fazla değişken arasında matematiksel bir işlem sonucu elde edilen ölçme türüne denir.
Örneğin;
-Nüfus yoğunluğunun hesaplanması
-Üçgenin alanının hesaplanması
-Otomobilin saatte gittiği hızın hesaplanması

ÖNEMLİ NOT:
Türetilmiş ölçmeler bir bakıma dolaylı ölçmedir.

ÖRNEK SORU (KPSS 2013)
Aşağıdakilerden hangisi dolaylı ölçmedir?
A) Bir arabanın bir yolculuktaki ortalama hızının belirlenmesi
B) Bir öğrencinin bir dakikada okuduğu kelime sayısının belirlenmesi
C) Bir öğrencinin, zekâ düzeyinin belirlenmesi
D) Bir ülkenin, nüfus yoğunluğunun hesaplanması
E) Bir öğrencinin yazdığı metinde kaç yazım hatası yaptığının belirlenmesi
Cevap: B

ÖRNEK SORU( KPSS 2012)
Bir Türkçe öğretmeni, 8A sınıfındaki öğrencilerden kendilerine verilen konuyla ilgili bir kompozisyon yazmalarını; 8B sınıfındaki öğrencilerden ise kendilerine verilen iki konudan birini seçip seçtikleri konuyla ilgili bir kompozisyon yazmalarını istemiştir. Öğretmen; öğrencilerin dönem boyunca okudukları kitap sayısı, kompozisyonu yazma süresi, konu seçme imkânı ve cinsiyet değişkenlerinin yazılı anlatım beceri düzeyini yordama gücünü incelemiştir.
Bu araştırmadaki değişkenlerden hangisi dolaylı olarak ölçülür?
A) Dönem boyunca okudukları kitap sayısı
B) Kayıtlı oldukları şube
C) Kompozisyonu yazma süresi
D) Konu seçme imkânı
E) Yazılı anlatım beceri düzeyi
Cevap: E

3.ÖLÇMEDE BİRİM
Ölçme aracına ait en küçük değere birim adı verilir. Örneğin uzunluğun m ya da cm, ağırlığın gr ya da kg olarak ifade edilmesi gibi.

BİRİM TÜRLERİ
A) DOĞAL BİRİM
Bir değişkenin hangi niteliğine ya da miktarına “bir birim” denileceği önceden tanımlanmamış ise, bu birime doğal birim adı verilmektedir. Yani doğal birimlerde ölçülen özelliğin ne kadarına “bir birim” denileceği önceden tanımlanmamıştır. Örneğin; bir sınıftaki öğrenci sayısı ölçülürse en küçük değer kendiliğinden 1 öğrenci olacaktır. Bir maçta atılan gol sayısı belirlensin en küçük gol değeri kendiliğinden 1 gol olacaktır.

ÖNEMLİ NOT:
Varlıkların kendi sayıları genellikle doğal birime örnek oluşturur.

B) YAPAY( Tanımlanmış, İzafi) BİRİM
Bir değişkenin ne kadarlık miktarına, “bir birim” denileceğinin uzmanlar tarafından belirlenmesine tanımlanmış bir birim adı verilmektedir. Örneğin hava sıcaklığı derece ile ölçüldüğünde en küçük değer 1 derece olacaktır. Ne kadarlık sıcaklığa bir birim deneceği önceden tanımlanmıştır. Bir çocuğun boyu cm ile ölçüldüğünde en küçük uzunluk 1 cm olacaktır ve ne kadarlık bir uzunluğa 1 cm deneceği önceden belirlenmiştir.

BİRİMLERDE BULUNMASI GEREKEN NİTELİKLER
A) EŞİTLİK: Kullanılan ölçme aracındaki dilimlerin yani birimler arası uzaklığın eşit olması anlamına gelir. Örneğin 100 cm uzunluğunda bir cetvelde her dilim arası 1 cm’dir.
B) GENELLİK: Dünyanın genelinde aynı iş için aynı birimin kullanılıyor olması ve herkes tarafından biliniyor olması. Örneğin; kg, km gibi.
C) KULLANIŞLILIK: Birimlerin ölçülecek özelliğin büyüklüğüne ve ölçme amacına uygun olmasıdır. Sebze, meyve ağırlığı ölçerken kg, kömür ağırlığını ölçerken ton, altın gibi takı ürünlerini ölçerken genellikle gr kullanılır.

4.ÖLÇÜM
Ölçme işleminin sonucuna yani sonuçta elde edilen sayı ya da semboldür. Sınavdan 70 puan aldım cümlesindeki 70 puan bir ölçümdür.

5.ÖLÇME KURALI
Ölçme işlemini yaparken, ölçmeye konu olan özelliğin hangi miktarına ne değer verileceğinin belirlenmesidir. Örneğin; yapılan bir sınavda her soruya kaç puan verileceğinin belirlenmesi. Dört yanlışın bir doğruyu eksilteceğinin belirlenmesi.

ÖNEMLİ NOT: Sınavlarda puanlama haricindeki kurallar ölçme kuralı değil sınav kuralıdır. Örneğin bu sınavda son yarım saat dışarı çıkılmaz gibi.

ÖNEMLİ NOT: Ölçme kuralı puanlama işlemine sınır getirir.

6.ÖLÇME İŞLEMİNDE SIFIR
Sayı kullanılarak yapılan ölçme işlemlerinde başlangıç noktası sıfırdır.
A) DOĞAL ( MUTLAK; GERÇEK) SIFIR
Gerçek yaşamda yokluğu simgeleyen sıfırdır.
Örneğin sınıfta 10 öğrenci bulunmaktadır biçiminde ifade edilen ölçme işlemi sıfırdan başlar ve sıfır öğrenci hiç öğrenci olmadığını gösterir.

B) BAĞIL ( TANIMLANMIŞ, İZAFİ, GÖRELİ ) SIFIR
Yokluk anlamına gelmeyen, ya da yokluğu bilinemeyen; ölçme işlemlerinden bir başlangıç noktası olması için kabul edilen sıfırdır.
Örneğin; öğrenci sınavdan 100 puan aldı biçiminde ifade edilen ölçme işleminde başarı puanının başlangıç noktası sıfırdır ancak bu durum öğrencinin hiç bilgisi olmadığı anlamına gelmez.

ÖNEMLİ NOT:
Yaş söylemek doğal sıfır ile başlayan bir ölçme işlemi iken doğum tarihi söylemek bağıl sıfırla başlayan bir ölçmedir. Örneğin 34 yaşındayım cümlesi bir ölçme işlemidir ve sıfırdan başlar sıfır yaş burada hiç yaşın olmadığını gösterir ancak 1982 doğumluyum cümlesi ile ifade edilen ölçme işleminde tarihte sıfırdan başlar ancak buradaki sıfır zamanın durduğunu hayatın olmadığını göstermez.

ÖRNEK SORU ( KPSS 2007)
Aşağıdaki örneklerin hangisinde sözü edilen ölçme işleminde bağıl (göreli) sıfır söz
konusu değildir?
A) Ankara ili Çankaya ilçesinin deniz seviyesinden yüksekliği 870 metredir.
B) Öğrencilerin felsefe dersine karşı tutum puanları ortalaması 207 dir.
C) Tarih sorularından en az dört tanesine doğru cevap veremeyenler sıfır puan almıştır.
D) Bugün hava sıcaklığı 15 ºC dir.
E) Bu kitabın ilk 4 sayfasında kitabın kapsamı tanıtılmaktadır.
Cevap: E

7.ÖLÇEK
Ölçme işlemlerinin sonuçlarının sahip olduğu matematiksel özelliklere ölçek denir. Nesnelere verilen sayıların anlamlarını belirlemede ve bu sayıların kullanılmasında uyulması gereken kuralları ve kısıtlamaları ifade eden bir kavramdır.

 

 

 

 

 

 

 

 

ÖLÇEK TÜRLERİ
A) SINIFLAMA ( ADLANDIRMA) ÖLÇEĞİ
Değişkenlik gösteren özellikleri benzerliklerine veya farklılıklarına göre belirli şekilde gruplandırmaktır. En az bilgi veren ölçek türüdür.
Örneğin; cinsiyetine göre insanları kadın-erkek biçiminde, mesleklerine göre öğretmen-doktor biçiminde, medeni durumlarına göre evli-bekar biçiminde belirlemek ve ifade etmek sınıflama ölçeği kapsamına girer.

ÖNEMLİ NOT:
Bu ölçek türünden miktar belirtilmez. Başlangıç noktası yoktur. Bu ölçek türünde azlık-çokluk bildirilmez. Varlıkları tanımlamak isimlendirmek için kullanılır. Bundan dolayı mahalle isimleri, apartman cadde numaraları bu ölçek türüne girer.
Ayrıca bu ölçek türünden yararlanarak yüzdelik, mod ve frekans hesaplaması yapılabilir.

ÖRNEK SORU ( KPSS 2006 )
İş birliğine dayalı bir öğrenme uygulamasında gruplar öğrencilerin soyadlarının baş harfleri kullanılarak oluşturulmuştur.
Bu uygulamadaki gruplara ayırma, bir ölçme işlemi olarak kabul edilirse kullanılan ölçek türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sıralama
B) Eşit oranlı
C) Sınıflama
D) Dereceleme
E) Eşit aralıklı
Cevap: C

B) SIRALAMA ( DERECELEME ) ÖLÇEĞİ
Değişkenlerin bir özelliğe sahip oluş miktarına göre kıyaslandığı, sıralandığı ölçek türüdür.
Örneğin; boy sırasına göre öğrenci isimlerini uzundan kısaya doğru yazmak, yaş olarak büyükten küçüğe doğru yazmak gibi işlemler bu ölçeğe örnektir.
ÖNEMLİ NOT: Bu ölçek türünde başlangıç noktası değişkenlik gösterebilir. Birimler arası uzaklık birbirine eşit değildir. Sıfırın bir anlamı yoktur. Yüzdelik dilim, frekans, ortanca ve sıra farkları korelasyon katsayısı dışında bir işlem yapılamaz.

C) EŞİT ARALIKLI ÖLÇEK
Varlıklara ait özelliklerin belli bir başlangıç noktasına göre eşit aralıklarla sıralandığı ölçek türüdür. Başlangıç noktası olan sıfır gerçek sıfır değil bağıl sıfırdır.
Saat ve zaman ölçümleri, başarı puanı ölçümleri, termometre ile sıcaklık ölçümü gibi ölçmeler bu ölçek türüne örnektir.

ÖNEMLİ NOT: Standart bir birim aralığı vardır ve bu aralık tekrar eder. Tanımlanmış bir birim vardır ve değişmez. Eğitimde en çok kullanılan ölçektir ve negatif değer alabilir. Çarpma ve bölme işlemleri dışında diğer işlemler yapılabilir. Başlangıç noktası gerçek sıfır olmadığı için oranlama yapılamaz.

ÖRNEK SORU ( KPSS 2010 )
Bingöl’de bir kış günü saat 12.00’de hava sıcaklığı -15 C ölçülürken aynı gün ve saatte Eskişehir’de sıcaklık  -5 C olarak ölçülmüştür. Son nüfus sayımlarında Bingöl’ün nüfusu yaklaşık 250 000, Eskişehir’in nüfusu yaklaşık 750 000 olarak tespit edilmiştir. Bingöl’ün yüz ölçümü 8277 km, Eskişehir’in yüz ölçümü ise 13 925 km olarak ölçülmüştür.
Bu ölçümler ve kullanılan ölçekler düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Bingöl’de hava Eskişehir’in üç katı soğuktur.
B) Eskişehir’de sıcaklık Bingöl’den o 10 C daha yüksektir.
C) Eskişehir’in nüfusu Bingöl’ün nüfusunun yaklaşık üç katıdır.
D) Bingöl’ün nüfusu Eskişehir’in nüfusundan 500 000 daha azdır.
E) Eskişehir’de birim alana düşen kişi sayısı Bingöl’den daha fazladır.
Cevap: A

D) EŞİT ORANLI ÖLÇEK
Varlıkların belli bir özelliğe göre gerçek bir başlangıç noktasından başlayarak eşit birim aralıkları ile sıralanmasıdır. Başlangıç noktası doğal, gerçek sıfırdır.
Örneğin; ağırlık ölçümleri, varlıkların sayılarını ölçmek ve ifade etmek, yaş ve para hesapları bu ölçek türüyle ilgilidir.

ÖNEMLİ NOT: Aralıklı ölçekten en önemli farkı doğal sıfırdan başlamasıdır. En gelişmiş ölçek türüdür. Her türlü istatistiksel ve matematiksel işlem yapılabilir. Oransal karşılaştırmalar, kat, yarım gibi işlemler yapılabilir.

ÖRNEK SORU: ( KPSS 2015)
Aşağıdaki değişkenlerden hangisi oran ölçeği düzeyinde ölçülebilir?

A) Problem çözme becerisi
B) Eleştirel düşünme gücü
C) Derse yönelik motivasyon
D) İnternet kullanım süresi
E) Hazırbulunuşluk düzeyi
Cevap: D

8.ÖLÇÜT( KRİTER )
Ölçme sonuçlarıyla karşılaştırılarak değerlendirmeye temel oluşturan değerlere ölçüt adı verilir.

ÖRNEK DURUM:
Ali sınavdan 70 puan aldı.( ÖLÇME )
60 puan ve üzeri alan öğrenciler başarılı sayılır ve dersi geçer .( ÖLÇÜT)
Ali ders başarılı olmuş ve dersi geçmiştir.( DEĞERLENDİRME )

ÖNEMLİ NOT:
Ölçme kuralı ölçme işlemine sınır getirirken,  ölçüt değerlendirme işlemine sınır getirir. Örneğin; her soru 5 puan bir ölçme kuralıdır ve her soruya verilecek puan değerine kısıt getirdiği için puanlamayı yani ölçmeyi sınırlandırır. Ancak 50 ve üzeri alan başvurabilir ifadesi bir ölçüttür ve kimlerin başvuracağının kararlaştırılmasına, karara varılmasına yani değerlendirme işlemine sınır getirir.

ÖLÇÜT TÜRLERİ
1) MULAK ÖLÇÜT
Ölçme işleminden önce değeri, miktarı kesin net olarak bilinen ve değişmeyen ölçüt türüdür. Ölçülecek grup dikkate alınmaz baştan kesin net bellidir. Örneğin; 50 ve üzeri alan dersi geçer ifadesi mutlak ölçüttür. 18 yaş ve üzerinde olan kişiler bu göreve başvurabilir ifadesi mutlak ölçüttür.

2) BAĞIL ÖLÇÜT
Ölçme işlemi gerçekleştikten sonra ölçme sonuçlarına ya da ölçmenin yapıldığı gruba göre değeri değişkenlik gösterebilen ölçüt türüdür.  Örneğin; en yüksek puanlı on öğrenci başarılı sayılacaktır ifadesi bağıl ölçüttür.

ÖNEMLİ NOT:
KPSS sınavını başvurma açısından düşünürsek 50 ve üzeri puan alan aday başvurabilir ifadesi mutlak ölçüte örnek oluştururken ancak atanma açısından düşünürsek en yüksek puanlı ilk 400 öğretmen atanacaktır ifadesi bağıl ölçüte örnek oluşturur.

ÖRNEK SORU ( KPSS 2012)
(I) Eda Öğretmen, dersini işledikten sonra öğrencilerine bir sınav uygular. (II) Sınavı hazırlarken ilgili kazanımları ve kazanımların ağırlıklarını göz önüne alarak bir belirtke tablosu hazırlar. (III) Hazırladığı tabloya uygun olarak sınavında 10 tane açık uçlu maddeye yer verir. (IV) Her bir maddenin değerini 10 puan olarak belirler. (V) Uygulama sonunda sınavdan en az 50 puan alan öğrencileri başarılı sayacağını açıklar. (VI) Sınava giren Ayşe, 80 puan alarak sınavda başarılı olur.

Buna göre, ölçüt kaç numaralı cümlede belirtilmiştir?
A) I B) III C) IV D) V E) VI
Cevap: D

9.ÖLÇMEDE HATA
Ölçülecek özelliğin gerçek değeri ile ölçülen değeri arasındaki farktır. Bir özelliği olduğundan az ya da fazla ölçmek ölçmede hatadır. Başka bir deyişle ölçme işlemine istenmeyen değişkenlerin karışmasıdır.

A.HATA KAYNAKLARI
1) Ölçülecek özellik; ölçülecek özellik ne kadar soyut doğrudan gözlemlenemeyen ya da çabuk değişkenlik gösteren bir özellikse ölçme arasına hata karışma olasılığı artar. Örneğin boya göre zeka daha soyut biz özelliktir. Dikkat zekadan daha çabuk değişebilen bir özelliktir.
2) Ölçme aracı; ölçme aracı geçerli ve güvenilir olmayabilir( ileride değinilecek)
3) Ölçmeci; Ölçmeyi yapan kimse farkında olarak ya da olmayarak hata yapabilir.
4) Ölçmenin yapıldığı ortam; ortam havasız, aşırı soğuk ya da sıcak ya da gürültülü olabilir.
5) Ölçülen kişi; ölçme işlemi yapılan kişi psikolojik durumu ( stres,dikkatsizlik) ya da fiziksel durumu ( hastalık vs) hata karışmasına yol açabilir.

B.HATA TÜRLERİ
1.SABİT HATA
Ölçmeden ölçmeye ve ölçmeciden ölçmeciye miktarı değişmeyen, bütün ölçme sonuçlarına aynı miktarda karışan; kaynağı, miktarı ve yönü belli olan hatalardır.
Örneğin öğretmenin tüm öğrencilere 5 puan fazla vermesi. Metrenin sıfır yerine 1 den başlaması. Sınavda tüm öğrencilerin son soruyu yanıtlayamaması.

ÖNEMLİ NOT:
Sabit hatalar miktarı sabit olduğundan ve herkese eşit miktarda yansıdığından dolayı standart sapmayı değiştirmez. Ancak aritmetik ortalamayı değiştirir.( İleride değinilecek)

2.SİSTEMATİK HATA
Ölçülen büyüklüğe, ölçmeciye, ya da ölçme koşullarına bağlı olarak değişen ve belli düzende artıp azalan hatalardır. Hata miktarı sabit değildir. Hata miktarı belli bir düzende değişir. Yanlılıktan kaynaklanan hatalar sistematik hatadır.
Örneğin; öğretmenin sevdiği öğrencilere 10 puan fazla vermesi düzeni belli olan ama herkese yansımayan sistematik bir hata türüdür. Yine bir öğretmenin her öğrenciye puanının % 10 u kadar fazla vermesi bu hata türüne örnektir.

3.TESADÜFİ HATA
Ölçme sonuçlarına tesadüfen karışan, yönü, miktarı ve kaynağı tam olarak belli olmayan hatalardır. Her ölçümde aynı hatayı vermez ve ölçülen her kişiye denk gelmez.
Örneğin; öğretmenin bazı öğrencilerin puanını eksik hesaplaması. Koşullardan ya da öğrencilerin durumundan kaynaklı hatalar, kopya ve şans başarısı bu tür hatalara örnektir.

ÖNEMLİ NOT:
Sabit ve sistematik hataların yönü ve kaynağı belli olduğu için güvenirliği etkilemezler bu hata türleri geçerliği olumsuz etkilerler. Ancak tesadüfi hatalar geçerliği de güvenirliği de olumsuz etkilerler.

ÖRNEK SORU:
Bir öğretmen uyguladığı sınavdan sonra her öğrenciye aritmetik ortalamanın % 10 u kadar fazla puan vereceğini söylemiştir.
Bu durum aşağıdaki hata türlerinden hangisine örnektir?

A) Sabit
B) Düzenli
C) Sistematik
D) Tesadüfi
E) Standart
Cevap: A

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

En Çok Okunanlar

PDR Konu Tarama Testi – 4

1) Psikolojik danışma sürecinde danışana karşı eleştirel olmama, söylenilenin ne olduğuna bakmadan bütüncül koruma ve destek verme olarak tanımlanan durum aşağıdaki kavramlardan hangisi ile...

1- Program Geliştirme – Kavramsal Yapı

A- TEMEL KAVRAMLAR Program; yapılması gereken bir işin bölümlerini, her bölümün yapılış sırasını, zamanını ve nasıl yapılacağını gösteren tasarıdır. Plan; Bir iş, düşünce sırasını, düzenini gösteren,...

Ölçme ve Değerlendirme Konu Kavrama Testi – 16

1) 100 kişilik bir sınıfta, geçmek için en az 70 alınması gereken Matematik sınavından Barış, 85 alarak sınıftaki en yüksek puanı elde etmiştir. Yukarıdaki açıklamada...

Ölçme ve Değerlendirme Konu Kavrama Testi – 15

1,2 ve 3. Soruları verilen tabloya göre yanıtlayınız. Özellikler Hiç Bazen Orta İyi Çok iyi Kitap okumayı sever + Çalışkandır + Sorumluluklarını bilir + Arkadaşları ile iyi geçinir + 1) Yukarıda verilen puanlama aracı aşağıdakilerden hangisidir? A) Kontrol-gözlem listesi B) Özellik...
error: Content is protected !!